Enkonduko al maŝintradukado per Apertium - Revision history

Hectoralos at 16:37, 26 October 2011

2011-10-26T16:37:54Z

Hectoralos: /* Transdon-reguloj */

2010-09-07T18:27:15Z

Transdon-reguloj

Hectoralos: /* Transdon-reguloj */

2010-09-07T18:14:19Z

Transdon-reguloj

Hectoralos: /* Ĝenerala superrigardo */

2010-09-07T15:54:31Z

Ĝenerala superrigardo

Hectoralos: /* Dulingva vortaro */

2010-09-07T15:51:58Z

Dulingva vortaro

Hectoralos: /* Ĝenerala superrigardo */

2010-09-07T15:18:04Z

Ĝenerala superrigardo

Hectoralos: /* Ĝenerala superrigardo */

2010-09-07T15:07:26Z

Ĝenerala superrigardo

Hectoralos at 14:51, 7 September 2010

2010-09-07T14:51:56Z

Hectoralos: moved Maŝintradukado to Enkonduko al maŝintradukado per Apertium: Pli klara titolo

2010-09-07T14:50:51Z

moved Maŝintradukado to Enkonduko al maŝintradukado per Apertium: Pli klara titolo

Hectoralos at 14:49, 7 September 2010

2010-09-07T14:49:46Z

← Older revision		Revision as of 16:37, 26 October 2011
Line 219:		Line 219:

	[[Category:Esperanto]]		[[Category:Esperanto]]
	[[Category:~~Documentation~~]]		[[Category:Dokumentado en Esperanto]]

@@ Line 179: / Line 179: @@
 La ĝisnune klarigata sistemo simple faras aŭtomatan laŭvortan tradukon. Evidente tio estas ne kontentiga, krom eventuale se temas pri tradukado inter du ege proksimaj lingvoj. Por tio ekzistas t.n. transdon-reguloj.
-La transdon-reguloj konsistas en tio, ke specialaj agadoj devas okazi en difinitaj kuntekstoj. Ekzemple, en la latinidaj lingvoj adjektivoj sekvas la nomon, sed ne antaŭas ilin kiel en esperanto. Do transdon-regulo inter ekz. la franca kaj esperanto diras pli-malpli:
+La transdon-reguloj konsistas en tio, ke specialaj agadoj devas okazi en difinitaj kuntekstoj. Ekzemple, en la latinidaj lingvoj adjektivoj sekvas la nomon, sed ne antaŭas ilin kiel en esperanto. Do transdon-regulo el ekz. la franca al esperanto diras pli-malpli:
 <pre>
 Nomo Adjektivo -> Adjektivo Nomo
@@ Line 192: / Line 192: @@
 </pre>
+===Ŝtupoj===
-Apertium principe permesas tri malsamajn ŝtupojn de reguloj, kiujn oni aplikas sinsekve. Tio estis enkondukita, kiam la sistemo ekestis uzata por konstrui tradukilojn ne nur inter la proksimaj latinidaj lingvoj, sed oni enkondukis pli malsamajn lingvojn, kiel la angla kaj aparte la eŭska. Tipe la sistemo estas tiel uzata:
+Aliflanke, Apertium principe permesas tri malsamajn ŝtupojn de reguloj, kiujn oni aplikas sinsekve. Tio estis enkondukita, kiam la sistemo ekestis uzata por konstrui tradukilojn ne nur inter la proksimaj latinidaj lingvoj, sed oni enkondukis pli malsamajn lingvojn, kiel la anglan kaj aparte la eŭskan. Tipe la sistemo estas tiel uzata:
 <ul>
 <li>Nivelo 1 pritraktas unuopajn vortojn kaj konstruas t.n. sintagmojn (frazerojn): ĝi prizorgas la akordon interne de la sintagmoj (genro, nombro, kazo k.s.)
-<li>Nivelo 2 pritraktas unuopajn sintagmojn: ĝi prizorgas la akordigon inter ili (ekz. la aperigo de akuzativo aŭ la akordo inter la subjekto kaj la subjekta predikativo)
+<li>Nivelo 2 pritraktas unuopajn sintagmojn: ĝi prizorgas la akordigon inter ili (ekz. la aperigon de akuzativo aŭ la akordon inter la subjekto kaj la subjekta predikativo)
 <li>Nivelo 3 faras lastajn malmultajn polurojn
 </ul>
-En sia unua versio, fakte Apertium havis nur unu nivelon, ĉar tio montriĝis sufiĉa por traduki inter latinidaj lingvoj (la unua celo de Apertium), tamen pli da niveloj montriĝis necesaj, kiam oni ekcelis traduki inter ili kaj pli foraj lingvoj, kiel la angla kaj precipe la eŭska.
 ===Kritiko kaj solvoj===
-Tiu strukturo havas avantaĝojn (kiel sia simpleco kaj principa travidebleco), sed ankaŭ kaŭzas problemojn. Ni ekdiskutos nun ĉi-lastajn.
+Tiu strukturo havas avantaĝojn (kiel sian simplecon kaj principan travideblecon), sed ankaŭ kaŭzas problemojn. Ni ekdiskutos nun ĉi-lastajn.
 Por esti pli rapida, Apertium uzas nur tiel simplajn regulojn anstataŭ ekzemple t.n. regulajn esprimojn, kiuj permesus esprimi ekz. "nomo sekvita de unu aŭ pluraj adjektivoj". Tio igas, ke facile ekestas multaj reguloj tre similaj inter si ("nomo + adj", "nomo + adj + adj", "nomo + adj + kaj/aŭ + adj", "art + nomo + adj", "art + nomo + adj + adj", "nomo + adv + adj" ktp.). Kiam montriĝas necesa profunda analizo ekz. de la nom-sintagmo, tiam aperas eta bordelo (ekz. en la traduko el la kataluna en esperanto por inversigi la adjektivojn , aŭ el esperanto en la anglan por esti kapablaj trovi la kernon de la subjekto kaj akordigi la verbon kun ĝi).
-Por solvi tiun problemon ekzistas du sistemoj: tiun, kiun ni ekuzis en la esperanto-tradukiloj estas la aldono de pliaj niveloj, precipe inter la unua kaj (eksa) dua. Tio permesas, ke en la unua nivelo ni faru konstruu ekz. simplajn nom-sintagmojn, sen artikolo, kaj en dua nivelo ni simple diru ekz. ke "nom-sintagmo = artikolo + nom-sintagmo". Tiel per unu plia nivelo ni sukcesas praktike duonigi la nombron de reguloj. En la momento skribi tiujn regulojn la sistemo estas ankoraŭ iom eksperimenta, sed ĝi montras sufiĉe bonajn rezultojn. Ne klaras, tamen, kiom da kromniveloj estas dezirindaj ekz. el latinida lingvo al esperanto.
+Por solvi tiun problemon ekzistas du sistemoj: tiu, kiun ni ekuzis en la esperanto-tradukiloj, estas la aldono de pliaj niveloj, precipe inter la unua kaj la (eksa) dua. Tio permesas, ke en la unua nivelo ni konstruu ekz. simplajn nom-sintagmojn sen artikolo, kaj en dua nivelo ni simple diru ekz. ke "nom-sintagmo = artikolo + nom-sintagmo". Tiel per unu plia nivelo ni sukcesas praktike duonigi la nombron de reguloj. En la momento skribi tiujn regulojn la sistemo estas ankoraŭ iom eksperimenta, sed ĝi montras sufiĉe bonajn rezultojn. Ne klaras, tamen, kiom da kromniveloj estas dezirindaj ekz. el latinida lingvo al esperanto.
 Alia sistemo principe uzebla estas kunigi Apertium kun alia malferma programaro, kiu ĝuste permesas la uzon de regulaj esprimoj.
@@ Line 213: / Line 213: @@
 ===Kromaj detaloj===
-Transdon-reguloj estas utilaj ankaŭ por solvi problemojn de homonimeco. Ekz. en la kataluna "pareix" povas signifi "(ŝi) naskas" aŭ "ŝajnas", sed la kombino "pareix que" povas esti nur "ŝajnas ke" (ĉar "naskas ke" estas neebla). Do regulo pritraktas en la tradukilo de la kataluna al esperanto la kazon "pareix que" (kaj aliaj karamboloj inter formoj de la verboj ''naski'' kaj ''ŝajni'' por kelkaj personoj kaj tensoj en la kataluna).
+Transdon-reguloj estas utilaj ankaŭ por solvi problemojn de homonimeco. Ekz. en la kataluna "pareix" povas signifi "(ŝi) naskas" aŭ "ŝajnas", sed la kombino "pareix que" povas esti nur "ŝajnas ke" (ĉar "naskas ke" estas neebla). Do regulo pritraktas en la tradukilo de la kataluna al esperanto la kazon "pareix que" (kaj aliajn karambolojn inter formoj de la verboj ''naski'' kaj ''ŝajni'' por kelkaj personoj kaj tensoj en la kataluna).

@@ Line 177: / Line 177: @@
 == Transdon-reguloj ==
-La ĝisnune klarigata sistemo simple faras aŭtomatan laŭvortan tradukon. Evidente tio estas ne kontentiga, krom eventuale se temas pri tradukado inter du ege proksimaj lingvoj (aŭ lingvovarioj). Por tio ekzistas t.n. transdon-reguloj.
+La ĝisnune klarigata sistemo simple faras aŭtomatan laŭvortan tradukon. Evidente tio estas ne kontentiga, krom eventuale se temas pri tradukado inter du ege proksimaj lingvoj. Por tio ekzistas t.n. transdon-reguloj.
+La transdon-reguloj konsistas en tio, ke specialaj agadoj devas okazi en difinitaj kuntekstoj. Ekzemple, en la latinidaj lingvoj adjektivoj sekvas la nomon, sed ne antaŭas ilin kiel en esperanto. Do transdon-regulo inter ekz. la franca kaj esperanto diras pli-malpli:
+<pre>
+Nomo Adjektivo -> Adjektivo Nomo
+</pre>
+Tiel "livre grand" povas fariĝi en esperanto "granda libro" anstataŭ la strangeta "libro granda".
+Rimarku, ke transdon-reguloj estas aktivataj post la analizo de la surfacaj fomoj, tiel ke "livre" fariĝis io simila al "livre<s n="n"/><s n="m"/><s n="sg"/>" kaj la informo "<s n="n"/>" estas ĝuste uzata en tiu ĉi kunteksto por elekti "livre" kiel nomon.
+Problemo estas, ke ĉi tiu regulo estas ne sufiĉa por pritrakti esprimojn kun du adjektivoj. Per tiu ĉi regulo "Parti Communiste Français" fariĝus "Komunisma Partio Franca" anstataŭ "Franca Komunisma Partio". Sekve necesas plia transdonregulo simila al:
+<pre>
+Nomo Adjektivo1 Adjektivo2 -> Adjektivo2 Adjektivo1 Nomo
+</pre>
+Apertium principe permesas tri malsamajn ŝtupojn de reguloj, kiujn oni aplikas sinsekve. Tio estis enkondukita, kiam la sistemo ekestis uzata por konstrui tradukilojn ne nur inter la proksimaj latinidaj lingvoj, sed oni enkondukis pli malsamajn lingvojn, kiel la angla kaj aparte la eŭska. Tipe la sistemo estas tiel uzata:
+<ul>
+<li>Nivelo 1 pritraktas unuopajn vortojn kaj konstruas t.n. sintagmojn (frazerojn): ĝi prizorgas la akordon interne de la sintagmoj (genro, nombro, kazo k.s.)
+<li>Nivelo 2 pritraktas unuopajn sintagmojn: ĝi prizorgas la akordigon inter ili (ekz. la aperigo de akuzativo aŭ la akordo inter la subjekto kaj la subjekta predikativo)
+<li>Nivelo 3 faras lastajn malmultajn polurojn
+</ul>
+En sia unua versio, fakte Apertium havis nur unu nivelon, ĉar tio montriĝis sufiĉa por traduki inter latinidaj lingvoj (la unua celo de Apertium), tamen pli da niveloj montriĝis necesaj, kiam oni ekcelis traduki inter ili kaj pli foraj lingvoj, kiel la angla kaj precipe la eŭska.
+===Kritiko kaj solvoj===
+Tiu strukturo havas avantaĝojn (kiel sia simpleco kaj principa travidebleco), sed ankaŭ kaŭzas problemojn. Ni ekdiskutos nun ĉi-lastajn.
+Por esti pli rapida, Apertium uzas nur tiel simplajn regulojn anstataŭ ekzemple t.n. regulajn esprimojn, kiuj permesus esprimi ekz. "nomo sekvita de unu aŭ pluraj adjektivoj". Tio igas, ke facile ekestas multaj reguloj tre similaj inter si ("nomo + adj", "nomo + adj + adj", "nomo + adj + kaj/aŭ + adj", "art + nomo + adj", "art + nomo + adj + adj", "nomo + adv + adj" ktp.). Kiam montriĝas necesa profunda analizo ekz. de la nom-sintagmo, tiam aperas eta bordelo (ekz. en la traduko el la kataluna en esperanto por inversigi la adjektivojn , aŭ el esperanto en la anglan por esti kapablaj trovi la kernon de la subjekto kaj akordigi la verbon kun ĝi).
+Por solvi tiun problemon ekzistas du sistemoj: tiun, kiun ni ekuzis en la esperanto-tradukiloj estas la aldono de pliaj niveloj, precipe inter la unua kaj (eksa) dua. Tio permesas, ke en la unua nivelo ni faru konstruu ekz. simplajn nom-sintagmojn, sen artikolo, kaj en dua nivelo ni simple diru ekz. ke "nom-sintagmo = artikolo + nom-sintagmo". Tiel per unu plia nivelo ni sukcesas praktike duonigi la nombron de reguloj. En la momento skribi tiujn regulojn la sistemo estas ankoraŭ iom eksperimenta, sed ĝi montras sufiĉe bonajn rezultojn. Ne klaras, tamen, kiom da kromniveloj estas dezirindaj ekz. el latinida lingvo al esperanto.
+Alia sistemo principe uzebla estas kunigi Apertium kun alia malferma programaro, kiu ĝuste permesas la uzon de regulaj esprimoj.
+===Kromaj detaloj===
+Transdon-reguloj estas utilaj ankaŭ por solvi problemojn de homonimeco. Ekz. en la kataluna "pareix" povas signifi "(ŝi) naskas" aŭ "ŝajnas", sed la kombino "pareix que" povas esti nur "ŝajnas ke" (ĉar "naskas ke" estas neebla). Do regulo pritraktas en la tradukilo de la kataluna al esperanto la kazon "pareix que" (kaj aliaj karamboloj inter formoj de la verboj ''naski'' kaj ''ŝajni'' por kelkaj personoj kaj tensoj en la kataluna).

@@ Line 39: / Line 39: @@
 Tute simila procedo funkcias (funkcios) en la alia direkto, t.e. el esperanto en la francan (aŭ inter iuj ajn du lingvoj). Kiel vi povas suspekti, ju pli du lingvoj similas, des pli la traduko inter ili bonas. Ju pli da aferoj ni devas flankenmeti aŭ (multe pli malfacile) aldoni, des pli danĝere estas, ke la traduko ne ĝustos.
-Krome, indas aldoni, ke, kvankam ni prezentas praktike nur laŭvortan tradukon, Apertium permesas ankaŭ fari partajn analizojn de frazoj kaj ŝanĝi sintaksajn strukturojn dum la procezo de la traduko. Tio permesas ekz. ŝanĝi la ordon de la adjektivoj en la tradukoj inter esperanto kaj latinidaj lingvoj (fr-eo: livre grand = granda libro); aŭ pritrakti la genitivon de la angla (en-eo: John's familio = la familio de John); aŭ aldoni la akuzativon al esperanto en tradukoj el senkazaj lingvoj (fr-eo: je mange une pomme = mi manĝas pomon); aŭ akordigi verbon kaj subjekton en tradukoj al lingvoj, kiuj bezonas tion (eo-en: mi kantas = I sing, li kantas = he sings); aŭ aldoni subjektajn pronomojn en esperanto en tradukoj el lingvoj, kiuj kutime ne uzas ilin (ca-eo: menjo = mi manĝas);  ktp.
+Krome, indas aldoni, ke, kvankam ni prezentas praktike nur laŭvortan tradukon, Apertium permesas ankaŭ fari partajn analizojn de frazoj kaj ŝanĝi sintaksajn strukturojn dum la procezo de la traduko. Tio permesas ekz. ŝanĝi la ordon de la adjektivoj en la tradukoj inter esperanto kaj latinidaj lingvoj (fr-eo: livre grand = granda libro); aŭ pritrakti la genitivon de la angla (en-eo: John's familio = la familio de John); aŭ ĝiajn kunmetitajn vortojn (en-eo: art book = artlibro); aŭ aldoni la akuzativon al esperanto en tradukoj el senkazaj lingvoj (fr-eo: je mange une pomme = mi manĝas pomon); aŭ akordigi verbon kaj subjekton en tradukoj al lingvoj, kiuj bezonas tion (eo-en: mi kantas = I sing, li kantas = he sings); aŭ aldoni subjektajn pronomojn en esperanto en tradukoj el lingvoj, kiuj kutime ne uzas ilin (ca-eo: menjo = mi manĝas);  ktp.
 ==La vortaroj==

@@ Line 167: / Line 167: @@
 </pre>
+Indas mencii, ke vortoj kun malsamaj gramatikaj kategorioj estas pritraktataj kiel malsamaj vortoj en la dulingva vortaro (ekz. la anglaj nomo "book" kaj la verbo "to book"), sekve ili staras iom flanke de la problemo de elekto inter malsamaj tradukoj en la cellingvo. Ĉi tie la problemo staras en la ĝusta kompreno de la font-frazo por kompreni, kiu el la diversaj gramatikaj formoj estas la elektinda (kiel Apertium baraktas pri tio, ni ne pritraktas ĉi tie, sed ni diru nur, ke la afero estas sufiĉe kontentiga).
 Ekzistas provoj, uzantaj statistikajn metodojn, por permesi, ke Apertium trafe elektu inter pluraj tradukebloj, sed ĝis nun ili ne donis kontentigajn rezultojn.

← Older revision		Revision as of 14:51, 7 September 2010
Line 182:		Line 182:

	[[Category:Esperanto]]		[[Category:Esperanto]]
	[[Category:~~Dokumentado~~]]		[[Category:Documentation]]

← Older revision	Revision as of 14:50, 7 September 2010
(No difference)

@@ Line 1: / Line 1: @@
-Ĉi tie ni provas supraĵe klarigi por nefakuloj, kiel funkcias ĉi tiu traduk-sistemo (Apertium).
+Ĉi tie ni provas supraĵe klarigi por nefakuloj, kiel funkcias la traduk-sistemo Apertium.
+Detalajn informojn eblas trovi en la anglalingva [https://wiki.apertium.org/w/images/d/d0/Apertium2-documentation.pdf Apertium 2.0: Oficiala dokumentaro] (222 paĝoj). Meza vojo, ankaŭ en la angla, estas la viki-paĝo [[Documentation]].
 ==Ĝenerala superrigardo==
@@ Line 178: / Line 180: @@
-* '''[https://wiki.apertium.org/w/images/d/d0/Apertium2-documentation.pdf Apertium 2.0: Oficiala dokumentaro] (222 paĝoj)'''
 [[Category:Esperanto]]